Bedrijfsunits: wat zijn ze en wanneer kies je ervoor?

Je bedrijf groeit. Wat begon als één product of dienst, is uitgewaaid tot meerdere activiteiten. Je hebt nu een team dat webshops bouwt, een team dat apps ontwikkelt, en misschien zelfs een team dat consultancy doet. Allemaal onder één dak, maar ze voelen als aparte bedrijven. Herkenbaar?

Dan ben je misschien toe aan bedrijfsunits. Niet als juridische constructie, maar als slimme manier om je organisatie te structureren. Bedrijfsunits geven je de vrijheid om verschillende activiteiten hun eigen focus te geven, zonder dat je meteen losse BV’s hoeft op te richten.

Maar wat zijn bedrijfsunits precies? Wanneer werken ze voor jou? En wat zijn de valkuilen? Laten we het uitzoeken.

De basis

Wat is een bedrijfsunit eigenlijk?

Een bedrijfsunit is een organisatorische eenheid binnen je bedrijf. Het is geen aparte rechtspersoon, geen BV, geen stichting. Het is een onderdeel van je bestaande onderneming dat je een eigen naam, focus en werkwijze geeft.

Denk aan het als kamers in één huis. Elke kamer heeft een eigen functie en inrichting, maar het blijft allemaal onder hetzelfde dak. Juridisch gezien bestaat alleen het huis, niet de individuele kamers.

Hoe werkt het in de praktijk?

Stel: je hebt een marketingbureau. Je doet social media, SEO en webdesign. Je merkt dat elk vakgebied andere klanten trekt, andere expertise vraagt en een eigen aanpak verdient. Je kunt dan drie bedrijfsunits creëren:

• Social Media Unit richt zich op contentcreatie en community management
• SEO Unit duikt in technische optimalisatie en zoekwoordenonderzoek
• Webdesign Unit bouwt websites en zorgt voor visuele identiteit

Elke unit heeft een eigen teamleider, eigen budget en eigen doelstellingen. Maar op papier? Het is nog steeds één bedrijf. Eén KVK-nummer. Eén rechtspersoon. Eén belastingaangifte.

Het verschil met losse BV’s: Als je drie aparte BV’s zou oprichten, zou elk bedrijf juridisch zelfstandig zijn. Eigen contracten, eigen aansprakelijkheid, eigen administratie. Bij bedrijfsunits blijft alles onder jouw moederbedrijf vallen. Simpeler, maar ook minder bescherming.

De voordelen

Waarom kiezen ondernemers voor bedrijfsunits?

Focus en verantwoordelijkheid

Bedrijfsunits geven teams eigenaarschap. In plaats van één grote organisatie waar iedereen een beetje overal mee bezig is, krijgt elk team een duidelijk speelveld. De webdesign unit hoeft zich niet druk te maken om SEO-resultaten. De social media unit kan voluit gaan voor engagement zonder zich te bemoeien met technische website-issues.

Resultaat: Teams presteren beter omdat ze weten waar ze voor gaan. Geen versnipperde aandacht, geen onduidelijke prioriteiten.

Meetbare prestaties

Met bedrijfsunits kun je precies zien welk onderdeel van je bedrijf geld verdient en welk onderdeel geld kost. Elke unit heeft een eigen resultatenrekening. Je ziet in één oogopslag: de SEO-unit draait 40% winstmarge, de webdesign unit 25%, en de social media unit… die draait nog verlies.

Conclusie: Je kunt gerichte beslissingen nemen. Investeer je meer in SEO? Ga je social media anders aanpakken? Of stop je ermee? Zonder heldere cijfers per unit tap je in het duister.

Snellere beslissingen

In een grote organisatie moet elk besluit langs meerdere lagen. Bij bedrijfsunits geef je managers mandaat om binnen hun domein keuzes te maken. Wil de webdesign unit een nieuwe designer aannemen? De unit manager beslist, zolang het binnen budget blijft.

Effect op groei: Je bedrijf wordt wendbaarder. Marktkansen worden sneller opgepakt. Klanten krijgen sneller antwoord. En jij als eigenaar hoeft niet bij elk klein besluit betrokken te zijn.

Makkelijker schalen

Als één unit succesvol is, kun je daar voluit op inzetten zonder de rest van je bedrijf overhoop te gooien. De SEO-unit loopt storm? Neem extra mensen aan, investeer in tools, open een tweede locatie. De andere units blijven gewoon doordraaien.

Omgekeerd werkt het ook: loopt een unit niet? Dan kun je die afbouwen of stopzetten zonder dat het hele bedrijf mee omvalt.

Wanneer zijn bedrijfsunits slim?

Niet elk bedrijf heeft bedrijfsunits nodig. Voor een eenmanszaak of een klein team van vijf man is het overdreven. Maar in deze situaties kunnen bedrijfsunits echt helpen:

• Je hebt meerdere productlijnen die elk hun eigen markt bedienen
• Je groeit snel en wilt structuur zonder juridische complexiteit
• Je wilt teams verantwoordelijk maken voor hun eigen resultaten
• Je opereert in verschillende regio’s en wilt lokale focus behouden
• Je combineert B2B en B2C en die vragen totaal andere benaderingen

Praktijkvoorbeeld: Een bouwbedrijf heeft een unit voor nieuwbouw, een unit voor renovatie en een unit voor onderhoud. Elke unit heeft eigen klanten, eigen projecten en eigen marges. De nieuwbouw unit werkt met grote aannemers, de renovatie unit met particulieren, en de onderhoud unit met woningcorporaties. Drie werelden, één bedrijf.

De keerzijde

Waar moet je op letten?

Geen juridische bescherming

Dit is cruciaal: bedrijfsunits bieden geen enkele aansprakelijkheidsbescherming. Als de webdesign unit een fout maakt en een klant eist schadevergoeding, dan is jouw hele bedrijf aansprakelijk. Niet alleen die unit.

Bij aparte BV’s zou de schade beperkt blijven tot die ene BV. Bij bedrijfsunits niet. Alles valt onder jouw moederbedrijf. Alle schulden, alle claims, alle risico’s.

Let op: Werk je in een risicovolle branche? Denk aan bouw, evenementen, of IT-projecten met grote financiële belangen? Dan kan het verstandiger zijn om wél aparte BV’s op te richten. De extra administratie weegt dan niet op tegen de bescherming.

Meer administratie

Bedrijfsunits betekent meer boekhoudwerk. Je moet voor elke unit apart bijhouden:

• Inkomsten en uitgaven per unit
• Personeelskosten toewijzen aan de juiste unit
• Overhead verdelen over de units (huur, IT, management)
• Interne facturatie als units diensten aan elkaar leveren

Dat vraagt een degelijk boekhoudsysteem en discipline. Doe je dit halfslachtig, dan verlies je het voordeel van heldere cijfers per unit.

Risico op verkokering

Bedrijfsunits kunnen leiden tot eilandjesdenken. De SEO-unit wil niet samenwerken met de webdesign unit omdat “dat niet hun probleem is”. Of units gaan onderling concurreren om budget en aandacht.

Oplossing: Zorg voor heldere afspraken over samenwerking. Organiseer regelmatig overleg tussen units. En creëer gezamenlijke doelen naast de unit-specifieke targets.

Dubbel werk

Zonder goede afstemming gaan units dezelfde dingen doen. Elke unit wil een eigen CRM, eigen marketingmateriaal, eigen HR-beleid. Dat kost geld en tijd.

Beter: Bepaal wat centraal geregeld wordt (IT, HR, finance) en wat decentraal mag (sales, marketing, productie). Vind de balans tussen autonomie en efficiency.

Praktische uitvoering

Hoe richt je bedrijfsunits in?

Stap 1: Bepaal de structuur

Waarop ga je splitsen? Productlijnen? Markten? Regio’s? Kies een logica die past bij je bedrijf en houd het simpel. Drie tot vijf units is meestal genoeg. Meer wordt onoverzichtelijk.

Stap 2: Wijs management aan

Elke unit heeft een verantwoordelijke nodig. Iemand die beslissingen neemt, het team aanstuurt en resultaten oplevert. Geef die persoon mandaat, maar ook duidelijke kaders.

Wat mag de unit manager zelf beslissen?

• Operationele keuzes binnen budget
• Aanname van personeel tot een bepaald niveau
• Kleine investeringen onder een vastgesteld bedrag

Wat moet langs jou als eigenaar?

• Grote investeringen
• Strategische koerswijzigingen
• Samenwerking met externe partijen

Stap 3: Splits de financiën

Richt je boekhouding zo in dat elke unit een eigen kostenplaats krijgt. Alle inkomsten en uitgaven worden aan de juiste unit gekoppeld. Verdeel overhead op een eerlijke manier, bijvoorbeeld op basis van omzet of aantal medewerkers.

Tip: Gebruik software die dit ondersteunt. Veel boekhoudsystemen hebben ingebouwde functies voor kostenplaatsen of afdelingen.

Stap 4: Maak afspraken over samenwerking

Wat gebeurt er als de webdesign unit een website bouwt voor een klant van de SEO-unit? Factureert de ene unit aan de andere? Tegen welk tarief? Of verdelen jullie de opbrengst?

Zet dit van tevoren vast. Anders krijg je discussies over wie wat verdient heeft.

Stap 5: Meet en stuur bij

Evalueer regelmatig hoe de units presteren. Niet alleen op omzet en winst, maar ook op klanttevredenheid, teamgeluk en samenwerking. Bedrijfsunits zijn geen doel op zich, maar een middel om beter te presteren.

Bedrijfsunits versus andere structuren

Om het helemaal helder te krijgen: hoe verhouden bedrijfsunits zich tot andere organisatievormen?

Bedrijfsunit versus BV

Een BV is een aparte rechtspersoon. Je richt het op bij de notaris, het krijgt een eigen KVK-nummer, en het is juridisch zelfstandig. Voordeel: aansprakelijkheidsbescherming. Nadeel: meer administratie, duurdere oprichting, aparte belastingaangiftes.

Een bedrijfsunit is geen rechtspersoon. Het is een organisatorische keuze binnen je bestaande bedrijf. Voordeel: simpel en goedkoop. Nadeel: geen juridische bescherming.

Kies voor een BV als: je risico’s wilt afschermen of als je een unit later wilt verkopen.

Kies voor een bedrijfsunit als: je vooral organisatorische helderheid wilt zonder juridische complexiteit.

Bedrijfsunit versus filiaal

Een filiaal is een vestigingsplaats van je bedrijf. Het is geografisch bepaald: je hebt een kantoor in Amsterdam en een filiaal in Rotterdam. Beide vallen onder hetzelfde KVK-nummer, maar het filiaal moet wel geregistreerd worden bij de Kamer van Koophandel.

Een bedrijfsunit is niet per se gebonden aan een locatie. Het gaat om activiteiten, niet om gebouwen. Je kunt drie bedrijfsunits hebben die allemaal op dezelfde locatie zitten.

Bedrijfsunit versus afdeling

In de praktijk worden “bedrijfsunit” en “afdeling” vaak door elkaar gebruikt. Het verschil zit vooral in de mate van zelfstandigheid. Een afdeling is een functionele groepering (marketing, sales, operations). Een bedrijfsunit is meer een mini-bedrijf binnen je bedrijf, met eigen P&L en strategische focus.

Voor wie werken bedrijfsunits het beste?

Bedrijfsunits passen goed bij:

• Groeiende MKB-bedrijven die structuur willen zonder meteen een holding met meerdere BV’s op te richten
• Dienstverlenende bedrijven met meerdere specialisaties onder één merk
• Productbedrijven met verschillende productlijnen die elk hun eigen dynamiek hebben
• Retailers met meerdere formules of winkeltypes
• Bouwbedrijven die nieuwbouw, renovatie en onderhoud combineren

Minder geschikt voor:

• Zeer kleine bedrijven (onder de 10 medewerkers)
• Bedrijven met hoge aansprakelijkheidsrisico’s waar juridische scheiding essentieel is
• Organisaties die nog zoeken naar hun kernactiviteit

De toekomst: van unit naar BV?

Veel ondernemers beginnen met bedrijfsunits en stappen later over op aparte BV’s. Dat is logisch. Als een unit groot genoeg wordt, wil je misschien:

• Risico’s afschermen door juridische scheiding
• Investeerders aantrekken voor die specifieke unit
• De unit verkopen zonder je hele bedrijf te verkopen
• Fiscale voordelen benutten door slimme structurering

Bedrijfsunits zijn dan een opstap. Je test of een activiteit levensvatbaar is, bouwt het op binnen je bestaande structuur, en als het werkt, verzelfstandig je het.

Praktijkvoorbeeld: Een softwarebedrijf start met twee bedrijfsunits: één voor maatwerk software en één voor een SaaS-product. Na twee jaar blijkt het SaaS-product enorm te groeien. Ze richten een aparte BV op voor het SaaS-product, trekken externe investeerders aan, en laten het maatwerk bedrijf rustig doordraaien in de oorspronkelijke BV.

Maak de keuze die bij jou past

Bedrijfsunits zijn geen wondermiddel. Ze brengen structuur, focus en meetbaarheid. Maar ze vragen ook discipline, goede systemen en heldere afspraken. En ze bieden geen juridische bescherming.

De vraag is niet of bedrijfsunits “goed” of “slecht” zijn. De vraag is: passen ze bij jouw situatie?

Groei je snel en wil je teams verantwoordelijk maken? Ga ervoor. Heb je hoge risico’s en wil je bescherming? Kies voor aparte BV’s. Ben je nog klein en overzichtelijk? Wacht nog even.

Wat je ook kiest: zorg dat je organisatiestructuur je bedrijf ondersteunt in plaats van vertraagt. Want uiteindelijk gaat het niet om de mooiste structuur op papier, maar om een bedrijf dat groeit, klanten blij maakt en jou energie geeft.